Kancelaria Adwokacka Bożena Nowak-Zaguła świadczy porady prawne z zakresu sprawy o alimenty we Wrocławiu i Ząbkowicach Śląskich.

Obowiązek alimentacyjny zgodnie z kodeksową definicją to obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Wynika zasadniczo z trzech przyczyn:

    a. z małżeństwa
    b. z pokrewieństwa
    c. z powinowactwa.

Obowiązek alimentacyjny małżonków powstaje w przypadku orzeczenia rozwodu bądź separacji. Rozwiedziony małżonek może żądać od drugiego świadczeń alimentacyjnych.
Musimy jednakże dokonać rozgraniczenia dwóch sytuacji. Sąd może orzec o orzeczeniu rozwodu:

    – bez orzekania o winie,
    – z wyłącznej winy jednego z małżonków,
    – z winy obu stron.


Od treści orzeczenia zależy więc czy małżonek otrzyma alimenty.
I tak: zasądzenia alimentów od drugiego z małżonków może zażądać:

    1. małżonek, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a znajduje się w niedostatku,
    2. małżonek, który został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego.

Wynikający z pokrewieństwa obowiązek alimentacyjny obciąża w pierwszej kolejności krewnych w linii prostej (wstępnych – rodziców, dziadków, a także zstępnych – dzieci, wnuków) oraz rodzeństwo. Ponadto, rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

W przypadku powinowactwa dziecko może żądać alimentów od ojczyma lub macochy, jeżeli odpowiada to zasadom współżycia społecznego. To samo dotyczy żądania świadczeń alimentacyjnych od dziecka na rzecz macochy bądź ojczyma.

Najczęściej zadawane pytania:
1. Czy sąd zawsze orzeka o alimentach na rzecz dziecka przy rozwodzie?
Sąd w wyroku orzekającym rozwód orzeka w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka, jednakże tylko w przypadku, gdy dziecko małżonków jest niepełnoletnie. Pełnoletnie dziecko musi samodzielnie wystąpić do sądu w sprawie o zasądzenie alimentów.
2. Jak długo trwa obowiązek alimentacyjny wobec dziecka?
Obowiązek alimentacyjny rodzica względem dziecka nie wygasa automatycznie wraz z uzyskaniem przez niego pełnoletniości. Dziecko ma prawo otrzymywać alimenty, jeśli nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Alimenty przysługują więc bez względu na wiek. Pełnoletnie dziecko musi jednakże wykazać, że nie jest w stanie samodzielnie utrzymać się, np. w dalszym ciągu pobiera naukę.

3. Jak można zwolnić się z obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka?
Co do zasady rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych wobec dziecka. Jednakże jeśli dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania zwolnieni są z tego obowiązku.
Ponadto, jeśli dziecko jest pełnoletnie, rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem niego, gdy:
a. świadczenia alimentacyjne są połączone z nadmiernym uszczerbkiem dla rodziców lub
b. dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.
Należy pamiętać, że jeżeli obowiązek alimentacyjny wynika z orzeczenia Sądu, wówczas w celu zwolnienia się od tego obowiązku należy wystąpić do Sądu z powództwem: o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego.
4. Co to jest fundusz alimentacyjny?
Fundusz alimentacyjny to system wspierania osób uprawnionych do alimentów środkami finansowymi z budżetu państwa.
Przeznaczony jest na wypłatę świadczeń pieniężnych jeżeli egzekucja alimentów stała się bezskuteczna całkowicie lub częściowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy kontynuuje naukę do ukończenia przez nią 25 roku życia.
5. Zobowiązany z tytułu alimentów nie płaci ich. Jak można ściągnąć alimenty?
Najskuteczniejszym sposobem egzekwowania świadczeń alimentacyjnych jest wystąpienie do komornika z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Należy dołączyć do niego wyrok zasądzający alimenty opatrzony klauzulą wykonalności. Wówczas egzekucją należności zajmie się komornik.