Kodeks rodzinny i opiekuńczy wyróżnia następujące małżeńskie ustroje majątkowe:
1. ustawowy ustrój majątkowy
2. umowne ustroje majątkowe
3. przymusowy ustrój majątkowy

W przypadku ustania małżeństwa z powodu rozwodu, jeśli pomiędzy małżonkami istniał ustawowy ustrój majątkowy, jedną z najbardziej problematycznych kwestii staje się podział majątku wspólnego. W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Z chwilą uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód ustaje ustrój ustawowej wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami. Od tej chwili możliwe staje się dokonanie podziału majątku wspólnego.
Istnieje jeden wyjątek od tej zasady: sąd może już w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego na wniosek jednego z małżonków, jeśli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu. Oznacza to, że strony muszą być zgodne co do podziału majątku (co wchodzi w jego skład, jaka jest wartość majątku i sposób jego podziału), a sąd jedynie potwierdzi ich ustalenia. W praktyce podział majątku w wyroku orzekającym rozwód ma miejsce bardzo rzadko.

Najczęściej zadawane pytania:
1. Czy do podziału majątku wspólnego po rozwodzie konieczne jest postępowanie sądowe?
W większości przypadków do podziału majątku rzeczywiście dochodzi na drodze postępowania sądowego. Jeśli jednak małżonkowie są zgodni w tej kwestii mogą doknać podziału majątku w formie umowy. Należy jednak pamiętać, że w przypadku, gdy w skład majątku wspólnego wchodzić będą nieruchomości konieczne będzie sporządzenie aktu notarialnego. Wtedy rozwiązanie takie wiązać się będzie z dodatkowymi kosztami.
2. Jaki jest termin dokonania podziału majątku wspólnego po rozwodzie?
Prawo wystąpienia do sądu o podział majątku wspólnego nie przedawnia się co oznacza, że w każdym czasie po ustaniu wspólności można wystąpić z takim wnioskiem.
3. Jaki majątek jest przedmiotem podziału? Co wchodzi w skład majątku wspólnego?
Przedmiotem podziału jest majątek wspólny. W jego skład wchodzą przedmioty nabyte w czasie trwania wspólności majątkowej przez oboje małżonków. Należy pamiętać, że w szczególności chodzi tu o pobrane wynagrodzenie za pracę, dochody z majątku wspólnego ale i z majątku osobistego każdego z małżonków. Nie wchodzą natomiast do wspólności przedmioty należące do majątku osobistego każdego z małżonków takie jak: przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę i in. (szczegółowe wyliczenie art. 33 Kodeks rodzinny i opiekuńczy)

4. Jak ustalana jest wielkość udziałów w majątku wspólnym?
Co do zasady małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Z ważnych powodów można jednakże zażądać podziału majątku z uwzględnieniem stopnia przyczynienia się do jego powstania. Przy ocenie „ważnych powodów” należy brać pod uwagę całokształt postępowania małżonków w trakcie trwania małżeństwa, w szczególności rażące lub uporczywe nie przyczynianie się do powstania dorobku stosownie do posiadanych sił i możliwości, trwonienie majątku bądź porzucenie rodziny.
Wraz z podziałem majątku wspólnego następuje zwrot wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty, a także zwrot wydatków i nakładów poczynionych z majątku osobistego na majątek wspólny.
5. Nie mieszkam z małżonkiem od kilku lat, jednak nie mamy rozwodu. Chcę kupić mieszkanie za pieniądze otrzymane ze spadku. Czy wejdzie ono w skład majątku wspólnego?
Jeżeli pomiędzy małżonkami istnieje ustawowy ustrój majątkowy przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie nie wchodzą w skład majątku wspólnego lecz w skład majątku osobistego małżonka. Również przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego wchodzą w jego skład. Tym samym mieszkanie zakupione za pieniądze otrzymane ze spadku nie wejdzie do majątku wspólnego. Należy jednak pamiętać, aby podczas sporządzania aktu notarialnego dokładnie i wyraźnie zaznaczyć, że dana nieruchomość nabywana jest ze środków należących do majątku osobistego małżonka. W przyszłości bowiem przy ewentualnym rozwodzie i podziale majątku będzie mieć to kluczowe znaczenie.